Net-billing to rozliczenie prosumenta w złotych: energię oddaną do sieci wyceniasz po cenie rynkowej RCE lub RCEm i zapisujesz na depozycie. Depozyt pokrywa wyłącznie energię kupioną od sprzedawcy, bez opłat dystrybucyjnych. Dlatego o opłacalności decyduje głównie to, ile prądu zużywasz na miejscu.
Stan prawny i dane: 18.10.2026. Źródła: ustawa o OZE, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 68), PSE, URE i gov.pl. Wyliczenia są orientacyjne, a przed inwestycją porównaj oferty kilku instalatorów albo zamów audyt energetyczny.
Net-billing obejmuje instalacje, które po raz pierwszy oddały energię do sieci od 1 kwietnia 2022 r.
Net-billing rozlicza prosumentów, których mikroinstalacja po raz pierwszy oddała energię do sieci od 1 kwietnia 2022 r., przez 15 lat od tej pierwszej kilowatogodziny. Tak wynika z art. 4 ust. 1a pkt 2 i ust. 3a oraz art. 40 ust. 1b ustawy o odnawialnych źródłach energii, w skrócie ustawy o OZE.
Net-billing to rozliczenie wartościowe, nie ilościowe. Sprzedawca nie porównuje kilowatogodzin, tylko wartość energii, którą Twoja instalacja wprowadziła do sieci (art. 4b), z wartością energii pobranej (art. 4c ust. 3). Rozliczenie w złotych działa od 1 lipca 2022 r.
Prosument to odbiorca końcowy, który wytwarza energię z odnawialnego źródła w mikroinstalacji, w ustawie do 50 kW. O systemie rozliczeń decyduje data, w której instalacja po raz pierwszy wprowadziła energię do sieci. Data umowy z instalatorem ani data zakupu paneli nie mają znaczenia.
Wyjątki zostają w net-metering. Art. 4d dotyczy między innymi mikroinstalacji przyłączonej do 31 marca 2022 r., która pierwszą energię oddała po tej dacie, oraz kompletnego zgłoszenia złożonego do 31 marca 2022 r., jeśli spełnione są warunki z ust. 2 pkt 1-3. Energię wprowadzoną od 1 kwietnia do 30 czerwca 2022 r. z instalacji, która pierwszy raz oddała ją w tym kwartale, rozliczano ilościowo.
Ustawa wiąże rozliczenie z okresem 15 lat od chwili, gdy instalacja po raz pierwszy wytworzyła energię i wprowadziła ją do sieci. Nie opisuje natomiast, co dzieje się po upływie tego okresu.
Rozlicza sprzedawca zobowiązany albo sprzedawca wybrany przez prosumenta, na podstawie umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży (art. 40 ust. 1a-1aa). Umowa kompleksowa obejmuje zarówno sprzedaż, jak i dystrybucję energii.
Skalę pokazuje przegląd rządowy z druku sejmowego nr 2239 (dane ARE): na koniec 2024 r. w Polsce było ok. 1,52 mln prosumentów i ok. 11,8 GW zainstalowanej mocy. Nowszych danych w tym tekście nie podaję.
Z net-metering możesz przejść na net-billing, ale nie wrócisz
Net-metering rozlicza kilowatogodziny z opustem 0,8 lub 0,7, net-billing rozlicza złotówki, a przejście z pierwszego systemu do drugiego jest nieodwracalne. Wynika to z art. 4 ust. 1b i art. 4d ust. 1 ustawy o OZE.
| Cecha | Net-metering | Net-billing |
|---|---|---|
| Podstawa rozliczenia | kilowatogodziny | złotówki: wartość energii z RCE lub RCEm |
| Współczynnik | 0,8 dla instalacji do 10 kW, 0,7 powyżej 10 kW (art. 4 ust. 1) | depozyt zwiększony o 1,23 (art. 4c ust. 4) |
| Kogo dotyczy | pierwsza energia do 31.03.2022 oraz wyjątki z art. 4d | pierwsza energia od 1.04.2022 |
| Opłaty zmienne dystrybucyjne | uiszcza sprzedawca, prosument ich nie ponosi (art. 4 ust. 4 pkt 2) | płaci prosument (art. 4 ust. 4a-4b) |
| Niewykorzystana energia | po 12 miesiącach przechodzi do sprzedawcy | depozyt po 12 miesiącach jest umarzany, a nadpłata zwracana tylko do limitu |
| Czas rozliczenia | 15 lat | 15 lat |
Stan na 18.10.2026, źródło: ustawa o OZE, art. 4, 4b, 4c i 4d.
Przejście z net-metering na net-billing wymaga pisemnego oświadczenia do sprzedawcy, złożonego nie później niż 21 dni przed początkiem kolejnego kwartału. Net-billing obowiązuje wtedy od pierwszego dnia kolejnego kwartału. Okres rozliczenia w net-billingu wynosi 15 lat pomniejszone o czas spędzony w net-metering.
Powrotu nie ma. Art. 4d ust. 1 wyklucza powrót do net-metering po przejściu na net-billing. Sprawozdanie Koordynatora ds. Negocjacji przy Prezesie URE za 2024 r. opisuje przypadki, w których prosumenci zaznaczyli net-billing w formularzu zmiany mocy przyłączeniowej i nieświadomie zmienili system. Przed podpisaniem takiego formularza sprawdź, co dokładnie zawiera oświadczenie.
Które rozliczenie wypada lepiej, zależy od profilu zużycia i ceny RCE, a decyzja jest jednokierunkowa. Dlatego nie wskazuję ogólnego zwycięzcy. Najpierw policz rachunek na własnych danych, według wzoru z sekcji o opłacalności net-billingu poniżej. Wybór dotyczy tylko prosumentów, którzy mają prawo do net-metering. Instalacja, która pierwszy raz oddała energię po 31 marca 2022 r., rozlicza się w net-billingu bez możliwości wyboru.
Sprzedawca bilansuje energię co godzinę i zapisuje jej wartość na koncie prosumenta
W net-billingu sprzedawca bilansuje Twoją energię co godzinę, wycenia nadwyżkę w złotych i zapisuje ją na koncie prosumenta jako depozyt. Konto prowadzi sprzedawca, a zapisuje na nim ilości i wartości energii oraz depozyt (art. 4c ust. 1-3).
Rozliczenie przebiega w czterech krokach:
- Operator systemu dystrybucyjnego (OSD) przekazuje sprzedawcy godzinowe ilości energii oddanej do sieci i pobranej z sieci. Dane pochodzą z układu pomiarowo-rozliczeniowego, w tym z licznika zdalnego odczytu.
- W każdej godzinie ilości są saldowane metodą wektorową (sumaryczne bilansowanie): energia oddana i pobrana w tej samej godzinie znoszą się.
- Energia oddana netto jest wyceniana ceną rynkową, RCE lub RCEm.
- Wartość trafia na konto prosumenta jako depozyt, a energia pobrana netto tworzy zobowiązanie.
Z kroku 2 wynika wniosek o autokonsumpcji. Autokonsumpcją w sensie rozliczenia jest to, co zbilansuje się w tej samej godzinie, a nie to, co zużyjesz w tym samym kwadransie. Jeśli o 12:10 instalacja odda do sieci 2 kWh, a o 12:40 pobierzesz 1 kWh, sprzedawca zapisze za godzinę 12:00-13:00 oddanie netto 1 kWh. Przy wycenie ilość godzinową dzieli się po równo na kwadranse, czyli na okresy rozliczania niezbilansowania (art. 4b ust. 11).
Zobowiązanie za energię pobraną netto sprzedawca liczy po cenie sprzedaży, którą stosuje wobec Ciebie, razem z obciążeniami podatkowymi i fiskalnymi (art. 4c ust. 3). Najpierw zalicza na nie środki o najstarszej dacie przypisania do konta (art. 4c ust. 7). Sprzedawca ma też obowiązek udostępniać dane pomiarowe i rozliczenie w przejrzystej formie oraz zapewnić system teleinformatyczny z danymi godzinowymi (art. 4 ust. 6 i 6a). O sprawdzaniu tych danych piszę w sekcji o koncie prosumenta poniżej.
Za co depozyt płaci, a za co nie
Depozyt w net-billingu rozlicza wyłącznie zobowiązanie za zakup energii od sprzedawcy, który prowadzi konto (art. 4c ust. 2). Opłat dystrybucyjnych nie pokrywa.
Opłaty zależne od ilości pobranej energii, czyli zmienne opłaty dystrybucyjne wynikające z taryfy OSD, płaci prosument. Płaci je sprzedawcy przy umowie kompleksowej albo OSD przy umowie sprzedaży (art. 4 ust. 4a-4b). Sprzedawca liczy je od sumy godzin z dodatnim saldem, czyli takich, w których z sieci pobrano więcej energii, niż oddała instalacja.
Potwierdza to Koordynator ds. Negocjacji przy Prezesie URE: kwota w depozycie rozlicza się tylko z kwotą za sprzedaż energii, a inne opłaty nie są z niej potrącane. Tak samo opisuje to gov.pl: depozyt służy do rozliczenia zobowiązań z tytułu zakupu energii. Wysokość zmiennych opłat dystrybucyjnych zależy od taryfy Twojego OSD, więc kwot tu nie podaję.
Energię oddaną do sieci wycenia RCE albo RCEm, a ujemna cena oznacza zero
Energię oddaną do sieci net-billing wycenia po cenie RCE albo RCEm publikowanej przez PSE, a przy cenie ujemnej jej wartość wynosi zero. Obie ceny podaję bez VAT i akcyzy.
RCE i RCEm: która cena dotyczy Ciebie i ile wynosiła w 2026 r.
RCE to rynkowa cena energii elektrycznej dla każdego okresu rozliczania niezbilansowania, czyli dla 15 minut. Jest średnią ważoną wolumenem z cen rynku dnia następnego, wyznaczanych w systemie kursu jednolitego dla polskiego obszaru rynkowego (art. 4b ust. 4-5). PSE publikuje ją w kwadransach, 96 razy na dobę, na stronie RCE.
RCEm to rynkowa miesięczna cena energii: miesięczna średnia z RCE, ważona wolumenem energii wprowadzanej przez prosumentów. PSE publikuje ją około 11. dnia następnego miesiąca na stronie RCEm. Można ją korygować do końca 12. miesiąca po miesiącu, którego dotyczy.
Kryterium wyboru jest data pierwszej energii oddanej do sieci:
- do 30.06.2024: rozliczenie po RCEm, chyba że prosument złoży sprzedawcy oświadczenie o przejściu na RCE. Zmiana obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca po miesiącu złożenia oświadczenia, a powrotu do RCEm nie ma;
- od 1.07.2024: rozliczenie po RCE, bez możliwości wyboru RCEm.
Część opracowań, także urzędowych, opisuje zasadę jako „od 1 lipca 2024 r. rozliczenie godzinowe”, bez wyjątku. RCEm nadal stosują prosumenci, którzy pierwszy raz oddali energię do 30 czerwca 2024 r. i nie przeszli na RCE. Zasady obowiązują w tym kształcie od zmian z 28 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1847, art. 4b ust. 1, 2, 2a-2b i 6-7).
RCEm w 2026 r. według danych PSE (zł/MWh netto, stan na 18.10.2026):
| Miesiąc 2026 | RCEm, zł/MWh | zł/kWh |
|---|---|---|
| styczeń | 551,96 | 0,552 |
| luty (wartość skorygowana 11.06.2026) | 331,39 | 0,331 |
| marzec | 191,95 | 0,192 |
| kwiecień | 132,92 | 0,133 |
| maj | 191,37 | 0,191 |
| czerwiec | 273,20 | 0,273 |
| lipiec | 262,88 | 0,263 |
| sierpień | 294,53 | 0,295 |
| wrzesień (opublikowana 11.10.2026) | 345,68 | 0,346 |
Najniższa cena z kwietnia (132,92 zł/MWh) i najwyższa ze stycznia (551,96 zł/MWh) różnią się ponad czterokrotnie. Instalacja fotowoltaiczna oddaje najwięcej energii wiosną i latem, więc cena w miesiącach dużej produkcji bywa niższa niż średnia z całego roku. Prosta średnia RCEm ze stycznia-września 2026 wynosi 286,21 zł/MWh, a z czerwca-sierpnia 276,87 zł/MWh. To nie jest cena, po której rozlicza się Twoja instalacja, bo nie jest ważona produkcją prosumentów.
Cena ujemna: zero na depozycie i zgoda na sterowanie instalacją
Gdy RCE w danym okresie jest ujemna, dla prosumenta indywidualnego przyjmuje się cenę równą zero (art. 4b ust. 2 pkt 2). W RCEm ujemne RCE też liczy się jako zero (art. 4b ust. 7). Ujemna cena nie zmniejsza depozytu, więc nie obciąża konta prosumenta.
Dane PSE z trzech niedziel 2026 r. pokazują, jak to wygląda w dobie. Podaję średnie arytmetyczne z kwadransów (zł/MWh netto), policzone przeze mnie z danych PSE. Nie są to wartości rozliczeniowe, bo rozliczenie waży cenę ilością oddanej energii i zeruje ceny ujemne.
| Doba | Średnia 10:00-15:00 | Średnia 17:00-21:00 | Najniższa cena | Kwadranse z ceną ujemną |
|---|---|---|---|---|
| 3.05.2026 | -314,21 | 502,4 | -508,55 | 32 z 96 (8:30-16:45) |
| 14.06.2026 | -30,31 | 289,8 | -77,02 | 38 z 96 (8:00-17:30) |
| 18.10.2026 | 447,24 | 682,2 | 385,27 | 0 |
Stan na 18.10.2026, źródło: PSE, obliczenia własne. To trzy niedziele, czyli doby z niskim popytem, więc nie ilustrują typowego dnia roboczego. Wniosek dotyczy tylko mechanizmu: w południe wiosną i latem część oddanej energii bywa warta zero, a wieczorem jej wartość wraca.
Prosument w mikroinstalacji może upoważnić sprzedawcę do wyłączania lub ograniczania instalacji przy cenie ujemnej (art. 4b ust. 12-15). Zdalne urządzenia sterujące instaluje sprzedawca. Prosument pokrywa 50% kosztu zakupu urządzeń w ciągu 3 miesięcy, a urządzenia pozostają własnością sprzedawcy. Prosument może je odkupić za nie więcej niż pozostałe 50%. Sprzedawca nie dostaje za sterowanie wynagrodzenia, a prosument odszkodowania.
Bez takiej zgody sprzedawca może stosować RCE bez zerowania cen ujemnych. Gdy prosument zgłosi spór do Koordynatora, do jego rozstrzygnięcia obowiązuje zerowanie (art. 4b ust. 17-18). Obie ścieżki opisuję bez zalecenia. Osobno wyjaśniam, jak zachowuje się fotowoltaika podczas awarii sieci.
Depozyt prosumencki rośnie o 1,23, pokrywa tylko energię i przepada po 12 miesiącach
Depozyt w net-billingu rośnie o współczynnik 1,23, pokrywa tylko energię i przepada po 12 miesiącach, a zwrot nadpłaty ma limit 20% lub 30%. Zasady wynikają z art. 4c ust. 4-7 oraz art. 4 ust. 11 pkt 2 i ust. 11a ustawy o OZE.
Depozyt działa według następujących reguł:
- wartość energii oddanej w miesiącu jest zwiększana o współczynnik 1,23 i przypisywana do konta w kolejnym miesiącu;
- środki można rozliczać przez 12 miesięcy od przypisania, najpierw te o najstarszej dacie;
- po 12 miesiącach niewykorzystane lub niezwrócone środki są umarzane.
Współczynnik 1,23 obowiązuje w ustawie od 28 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1847). Ministerstwo Klimatu i Środowiska opisuje go jako sposób na zmniejszenie różnicy między ceną rynkową a ceną zakupu energii u sprzedawcy.
Niewykorzystane środki z danego miesiąca to nadpłata. Sprzedawca zwraca ją w gotówce najpóźniej do końca 13. miesiąca po miesiącu oddania energii. Zwrot nie może przekroczyć 20% wartości energii oddanej w tym miesiącu przy rozliczeniu po RCEm albo 30% przy rozliczeniu po RCE. Resztę umarza się. Nie przeliczam limitu na złotówki, bo ustawa nie rozstrzyga jednoznacznie, czy procent liczy się od wartości przed współczynnikiem 1,23, czy po nim.
Przykład liczbowy pokazuje cały obieg. Zakładam instalację na RCEm, która w lipcu 2026 r. oddała do sieci 600 kWh. Wartość energii wynosi 600 kWh × 0,26288 zł/kWh (RCEm lipca 2026) = 157,73 zł. Po współczynniku depozyt to 157,73 × 1,23 = 194,01 zł i trafia na konto w sierpniu 2026 r. Środki można rozliczać do sierpnia 2027 r.
W grudniu 2026 r. dom pobiera z sieci 100 kWh. Zakładam cenę energii 0,495 zł/kWh netto, czyli średnią z taryf URE na 2026 r. dla sprzedawców z urzędu. Zobowiązanie to 100 × 0,495 × 1,23 = 60,90 zł, gdzie 1,23 oznacza tu VAT 23%. Akcyzy nie uwzględniam. Sprzedawca pokrywa zobowiązanie z najstarszych środków, więc z depozytu zostaje 194,01 – 60,90 = 133,11 zł. Wszystkie kwoty to założenia przykładu, nie oferta sprzedawcy.
Zwrot nadpłaty jest według Ministerstwa Klimatu i Środowiska wolny od PIT (informacja ze strony gov.pl „Depozyt prosumencki i nadpłata”, bez daty publikacji). Ustawa wyłącza też nadwyżkę z przychodu w CIT (art. 4 ust. 12). Kwestii VAT od depozytu nie rozstrzygam.
Duży depozyt nie oznacza zerowego rachunku. Depozyt rozlicza tylko energię, więc zmienne opłaty dystrybucyjne zostają do zapłaty.
Net-billing opłaca się tym bardziej, im więcej prądu zużywasz na miejscu
Opłacalność net-billingu rośnie z autokonsumpcją, bo kilowatogodzina zużyta na miejscu oszczędza całą cenę prądu, a oddana do sieci tylko jej część. Liczę to na założeniach opisanych poniżej, a Ty możesz podstawić własne wartości.
Kilowatogodzina zużyta od razu oszczędza cenę energii oraz zmienne opłaty dystrybucyjne, których stawki zależą od OSD. Kilowatogodzina oddana do sieci daje wpis na depozycie (RCE lub RCEm × 1,23), który pokrywa tylko składnik energii. W 2026 r. przy RCEm od 0,133 do 0,346 zł/kWh i cenie zakupu energii 0,495 zł/kWh netto wartość oddanej kilowatogodziny to od ok. 27% do ok. 70% ceny zakupu energii, jeszcze przed doliczeniem opłat dystrybucyjnych, które i tak zostają. Przy cenie ujemnej wartość wynosi 0%.
Założenia modelu, stan na 18.10.2026:
- zużycie domu: 4 000 kWh rocznie;
- instalacja 6 kWp produkuje 6 000 kWh rocznie (założenie 1 000 kWh/kWp);
- cena energii: 0,495 zł/kWh netto, czyli 0,609 zł/kWh z VAT 23%, bez akcyzy (średnia z taryf URE na 2026 r. zatwierdzonych 17.12.2025; cena Twojego sprzedawcy może być inna);
- współczynnik depozytu 1,23;
- eksport wyceniony jedną ceną RCEm przez cały rok;
- autokonsumpcja 30% albo 60%.
Bez instalacji koszt energii dla 4 000 kWh wynosi 2 436 zł rocznie. Ceny eksportu w modelu:
| Wariant ceny eksportu | RCEm, zł/MWh | zł/kWh | Wpis na depozyt po × 1,23, zł/kWh | Udział w cenie zakupu energii |
|---|---|---|---|---|
| Najniższy RCEm 2026 (kwiecień) | 132,92 | 0,133 | 0,163 | 27% |
| Średnia RCEm czerwiec-sierpień 2026 | 276,87 | 0,277 | 0,341 | 56% |
| RCEm wrzesień 2026 | 345,68 | 0,346 | 0,425 | 70% |
| Godziny z ceną ujemną (cena = 0) | 0 | 0 | 0 | 0% |
Udział liczę jako RCEm podzielony przez cenę zakupu netto, bo VAT i współczynnik 1,23 działają po obu stronach porównania. Wyniki roczne (zł, z VAT, tylko składnik energii, opłaty dystrybucyjne pominięte po obu stronach):
| Autokonsumpcja | Zużycie z paneli / eksport / pobór z sieci (kWh) | Koszt energii pobranej z sieci | Wariant ceny eksportu | Depozyt z eksportu | Rachunek za energię po depozycie | Nadwyżka depozytu |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 30% | 1 800 / 4 200 / 2 200 | 1 340 | RCEm kwiecień | 687 | 653 | 0 |
| 30% | 1 800 / 4 200 / 2 200 | 1 340 | RCEm czerwiec-sierpień | 1 430 | 0 | 90 |
| 30% | 1 800 / 4 200 / 2 200 | 1 340 | RCEm wrzesień | 1 786 | 0 | 446 |
| 30% | 1 800 / 4 200 / 2 200 | 1 340 | cena ujemna (0) | 0 | 1 340 | 0 |
| 60% | 3 600 / 2 400 / 400 | 244 | RCEm kwiecień | 392 | 0 | 148 |
| 60% | 3 600 / 2 400 / 400 | 244 | RCEm czerwiec-sierpień | 817 | 0 | 573 |
| 60% | 3 600 / 2 400 / 400 | 244 | RCEm wrzesień | 1 020 | 0 | 776 |
| 60% | 3 600 / 2 400 / 400 | 244 | cena ujemna (0) | 0 | 244 | 0 |
Obliczenia własne na danych PSE (RCEm) i URE (cena energii), stan na 18.10.2026. Trzy wnioski z tabeli:
- Przy autokonsumpcji 60% depozyt przekracza zakup energii nawet przy najniższym RCEm z kwietnia (392 zł wobec 244 zł). Dalsze oddawanie nadwyżek nie obniża wtedy rachunku.
- Przy cenie eksportu równej zero rachunek za energię wynosi 1 340 zł przy autokonsumpcji 30% i 244 zł przy 60%. Różnica to 1 096 zł rocznie. Przy 30% pobierasz z sieci o 1 800 kWh więcej niż przy 60%, a od tej energii płacisz też zmienne opłaty dystrybucyjne, których depozyt nie pokrywa.
- Nadwyżka depozytu nie zmniejsza rachunku. Niewykorzystana część wraca tylko do 20% lub 30% wartości miesięcznego eksportu, a resztę umarza się po 12 miesiącach. Instalacja większa od zużycia nie zwiększa więc korzyści.
Model upraszcza rzeczywistość na trzy sposoby. Jedna cena na cały rok pomija to, że eksport skupia się w miesiącach o niższym RCEm. Model zalicza cały roczny depozyt na zakupy z tego samego roku, a w praktyce każda część depozytu ma własne 12 miesięcy. Nie obejmuje też kosztu instalacji, więc nie odpowiada na pytanie, po ilu latach inwestycja się zwróci.
Wzór pozwala podstawić własne dane:
rachunek za energię po depozycie = max(0; energia pobrana z sieci w kWh × cena energii z VAT - eksport w kWh × RCEm × 1,23)
nadwyżka depozytu = max(0; eksport w kWh × RCEm × 1,23 - energia pobrana z sieci w kWh × cena energii z VAT)
Energia pobrana z sieci to roczne zużycie minus część zużyta bezpośrednio z paneli. Eksport to produkcja minus ta sama część. Interaktywnego kalkulatora w tym tekście nie ma, więc zmieniaj wartości we wzorze ręcznie.
Jak magazyn energii zmienia ten rachunek
Magazyn energii przenosi część nadwyżki z południa na wieczór i zwiększa autokonsumpcję, a w net-billingu to właśnie autokonsumpcja decyduje o rachunku. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaleca ładowanie magazynu w godzinach 11:00-13:00, gdy ceny rynkowe są najniższe, i zużywanie energii wieczorem lub nocą. Alternatywą jest zbiornik na ciepłą wodę.
Dane PSE z poprzedniej sekcji pokazują skalę różnicy: 3.05.2026 średnia cena z południa jest ujemna (-314,21 zł/MWh), a wieczorem wynosi 502,4 zł/MWh. Ten tekst nie ocenia opłacalności samego magazynu. Warunki wsparcia opisuję w poradniku o programie PME2, a pozostałe nabory w przeglądzie dotacji po Mój Prąd.
Rozliczenie sprawdzisz na koncie prosumenta, a spór zgłosisz reklamacją i Koordynatorowi URE
Rozliczenie w net-billingu sprawdzisz na koncie prosumenta u sprzedawcy, a spór o depozyt zgłosisz najpierw reklamacją, potem Koordynatorowi ds. Negocjacji przy Prezesie URE. Sprzedawca ma obowiązek zapewnić system teleinformatyczny z danymi godzinowymi od 1 lipca 2022 r. (art. 4 ust. 6 i 6a ustawy o OZE).
U sprzedawcy powinny być widoczne dane pomiarowe (ilości oddane i pobrane), wartość energii oddanej, saldo depozytu i terminy jego wykorzystania. Dokładniejszy zakres faktury wprowadza dopiero ustawa z 4 września 2026 r., opisana w następnej sekcji.
Przy sprawdzaniu rozliczenia pomaga lista pięciu pytań:
- Czy okres rozliczeniowy zgadza się z umową?
- Czy ilości pochodzą z licznika zdalnego odczytu i zgadzają się z danymi godzinowymi z systemu sprzedawcy?
- Czy cena RCE lub RCEm dla danego miesiąca zgadza się z publikacją PSE?
- Czy saldo depozytu i daty przypisania środków są zgodne z regułą 12 miesięcy?
- Czy opłaty dystrybucyjne są wykazane osobno, a nie odjęte od depozytu?
Sprawozdanie Koordynatora za 2024 r. opisuje typowe źródła sporów: zbyt niską cenę odkupu względem ceny zakupu, niezrozumienie, że depozyt rozlicza tylko energię, opóźnione faktury i faktury niezgodne z okresem rozliczeniowym, pośrednie rozliczenia skracające okres bilansowania oraz nieświadomą zmianę net-metering na net-billing. W 2024 r. ponad jedna czwarta wniosków dotyczących energii elektrycznej pochodziła od prosumentów.
Ścieżka sporu wygląda tak:
- Złóż reklamację u sprzedawcy.
- Sprzedawca odpowiada na wniosek lub reklamację w ciągu 14 dni. Za przekroczenie tego terminu przysługuje bonifikata (według sprawozdania Koordynatora: § 44 pkt 11 rozporządzenia taryfowego).
- Jeśli reklamacja nie rozwiąże sprawy, wystąp z wnioskiem do Koordynatora ds. Negocjacji przy Prezesie URE na podstawie art. 31a Prawa energetycznego. Informacje o trybie znajdziesz w sprawozdaniu Koordynatora za 2024 r..
Ten tekst nie jest poradą prawną. W razie wątpliwości sprawdź umowę ze sprzedawcą.
Ustawa z 4 września 2026 r. zmienia faktury prosumenckie, ale nie sam model net-billingu
Zasady net-billingu nie zmieniają się zasadniczo, ale ustawa podpisana 15 października 2026 r. doprecyzuje faktury prosumenckie i zwrot depozytu przy zmianie sprzedawcy. Ustawa z 4.09.2026 o zmianie ustawy o OZE (druk sejmowy nr 2821) została przyjęta przez Senat bez poprawek i podpisana przez Prezydenta 15.10.2026. Treść zmian opisuję według sprawozdania komisji sejmowej (druk nr 3022), bo jej tekstu w Dzienniku Ustaw nie ma jeszcze w źródłach, z których korzystam.
Zmiany dla prosumentów dotyczą art. 4 ustawy o OZE:
- rozszerzony ust. 6 wprowadza miesięczne zestawienia ilości i wartości energii, kwotę depozytu na koniec każdego miesiąca, środki z wcześniejszych okresów z terminami ich wykorzystania oraz adres strony PSE z cenami;
- nowy ust. 13b ustala, że przy zmianie sprzedawcy dotychczasowy sprzedawca zwraca nadpłatę w wysokości z ust. 11a najpóźniej do końca miesiąca następującego po miesiącu zmiany.
Dotąd ustawa nie regulowała zwrotu depozytu przy zmianie sprzedawcy. Prosument może zmienić sprzedawcę na zobowiązanego i dalej korzystać z net-billingu (art. 4c ust. 8).
Zmiany w art. 4 wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw. Do 19 października 2026 r. nie znalazłem tego ogłoszenia, dlatego nie podaję daty. Sprawdzisz ją w Internetowym Systemie Aktów Prawnych (isap.sejm.gov.pl), wpisując tytuł ustawy. Większość pozostałych przepisów wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca po upływie miesiąca od ogłoszenia. Do nich należy zmiana, według której moc magazynu energii, przy spełnieniu warunków, nie będzie wliczana do mocy zainstalowanej mikroinstalacji. Pozostałe zmiany tej ustawy wykraczają poza rozliczenie prosumenta i nie są tu omawiane.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało 28.09.2026 (według serwisu gramwzielone.pl), że monitoruje funkcjonowanie systemu, ale nie prowadzi prac legislacyjnych zmierzających do zasadniczej zmiany modelu net-billingu. Według resortu opłacalność zależy od poziomu autokonsumpcji. To stanowisko na dzień publikacji tekstu, nie prognoza.
Ostatnia większa zmiana modelu to ustawa z 27.11.2024 (Dz.U. 2024 poz. 1847, w mocy od 28.12.2024). Wprowadziła RCEm dla wcześniejszych prosumentów, współczynnik 1,23 i limit 30% zwrotu nadpłaty. Ustawy z 2026 r. o zmianie Prawa energetycznego (Dz.U. 2026 poz. 516) i deregulacyjna (Dz.U. 2026 poz. 900) nie zmieniają art. 4-4d ani art. 40 ustawy o OZE.
Tekst aktualizuję przy zmianie przepisów. Ostatnia aktualizacja: 18.10.2026.
Najczęstsze pytania o net-billing
Na czym polega net-billing?
Net-billing to rozliczenie w złotych, nie w kilowatogodzinach. Sprzedawca wycenia energię oddaną do sieci po cenie RCE lub RCEm i zapisuje jej wartość na depozycie. Depozyt pokrywa zakup energii od tego samego sprzedawcy, ale nie opłaty dystrybucyjne. Rozliczenie opiera się na ilościach zbilansowanych godzinowo i dotyczy instalacji, które po raz pierwszy oddały energię do sieci od 1 kwietnia 2022 r.
Ile kosztuje 1 kWh w net-billingu?
W net-billingu obowiązują dwie ceny. Kilowatogodzina oddana do sieci jest warta RCE lub RCEm, a RCEm w 2026 r. wynosiła od 0,133 do 0,552 zł/kWh netto (stan na 18.10.2026). Na depozycie wartość rośnie o współczynnik 1,23. Kilowatogodzina kupiona kosztuje według średniej z taryf URE na 2026 r. 0,495 zł/kWh netto, bez opłat dystrybucyjnych.
Czy opłaca się przejść na net-billing?
To zależy od profilu zużycia i ceny RCE, a przejście z net-metering jest nieodwracalne (art. 4d ust. 1). Dlatego nie wskazuję ogólnej odpowiedzi. Policz rachunek na własnych danych według wzoru z sekcji o opłacalności net-billingu. Instalacje, które po raz pierwszy oddały energię od 1 kwietnia 2022 r., rozliczają się w net-billingu bez możliwości wyboru.
Co się bardziej opłaca: net-billing czy net-metering?
Net-metering rozlicza kilowatogodziny z opustem 0,8 lub 0,7 i nie obciąża prosumenta zmiennymi opłatami dystrybucyjnymi, które płaci sprzedawca. Net-billing wycenia energię po cenie rynkowej, a opłaty zmienne płaci prosument. Wybór mają tylko prosumenci z prawem do net-metering, bo ścieżka z net-metering do net-billingu jest jednokierunkowa.
Jak rozliczać depozyt prosumencki?
Sprzedawca zalicza środki z depozytu sam, od najstarszych, na zobowiązania za pobraną energię przez 12 miesięcy od przypisania do konta. Sprawdzasz saldo i daty przypisania środków na koncie prosumenta u sprzedawcy. Niewykorzystane środki po 12 miesiącach są umarzane, a nadpłata wraca w gotówce tylko do limitu 20% lub 30%.
Czy depozyt prosumencki można rozliczać w rozliczanym okresie?
Nie, depozyt z miesiąca nie pokrywa zakupów z tego samego miesiąca. Wartość energii oddanej w miesiącu zwiększa się o 1,23 i przypisuje do konta dopiero w kolejnym miesiącu. Od tej chwili środki pokrywają pobraną energię przez 12 miesięcy. Zakupy z miesiąca oddania energii sprzedawca rozlicza ze środkami z wcześniejszych miesięcy, jeśli takie są na koncie.
Jakie są zasady rozliczania w net-billingu?
Zasady to cztery punkty. Po pierwsze, sprzedawca bilansuje energię oddaną i pobraną w każdej godzinie. Po drugie, nadwyżkę wycenia po RCE lub RCEm, a cenę ujemną liczy jako zero. Po trzecie, wartość zwiększa o 1,23 i zapisuje jako depozyt, który pokrywa tylko zakup energii przez 12 miesięcy. Po czwarte, nadpłata wraca w gotówce do limitu 20% lub 30%.
Czy depozyt pokrywa opłaty dystrybucyjne?
Nie. Depozyt rozlicza wyłącznie zobowiązania za zakup energii od sprzedawcy, który prowadzi konto prosumenta (art. 4c ust. 2). Zmienne opłaty dystrybucyjne wynikające z taryfy OSD płaci prosument, liczone od godzin z dodatnim saldem. Potwierdza to Koordynator ds. Negocjacji przy Prezesie URE: kwota w depozycie rozlicza się tylko z kwotą za sprzedaż energii.
Do kiedy obowiązuje net-billing?
Ustawa wiąże rozliczenie w net-billingu z okresem 15 lat od chwili, gdy instalacja po raz pierwszy wytworzyła energię i wprowadziła ją do sieci. Ustawa nie określa, co dzieje się po tym okresie. Dla prosumentów, którzy przeszli z net-metering, okres wynosi 15 lat pomniejszone o czas spędzony w net-metering (stan na 18.10.2026).
Czy rząd zmieni net-billing?
Według stanowiska Ministerstwa Klimatu i Środowiska z 28.09.2026 resort monitoruje system, ale nie prowadzi prac nad zasadniczą zmianą modelu net-billingu. Ustawa z 4.09.2026, podpisana 15.10.2026, doprecyzowuje faktury prosumenckie i zwrot depozytu przy zmianie sprzedawcy, ale nie zmienia zasad wyceny energii. To stan na 18.10.2026, nie prognoza.